TỰ DO HÓA DỊCH VỤ TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM THỜI KỲ HẬU WTO

1.4.1. Kinh nghiệm của một số quốc gia về việc tự do hóa dịch vụ tài chính 14
1.4.2. Bài học rút ra cho Việt Nam 20
Chương 2. Thực trạng về tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam từ năm 1990 đến nay
22
2.1. Đánh giá về việc xóa bỏ các rào cản pháp lý, tính bình đẳng giữa các chủ thể cung cấp
dịch vụ tài chính 22
2.1.1. Đánh giá về xóa bỏ các rào cản pháp lý 22
2.1.2. Đánh giá về tính bình đẳng giữa các chủ thể cung cấp dịch vụ tài chính 24
2.2. Đánh giá về tính đa dạng của các chủ thể cung cấp, số lượng dịch vụ tài chính 25
2.2.1. Đánh giá về sản phẩm dịch vụ tài chính 25
2.2.2. Đánh giá về các chủ thể cung cấp dịch vụ 34
2.2.3. Đánh giá khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính của các doanh nghiệp 40
2.3. Những thành công và thách thức khi tiến hành tự do hóa dịch vụ tài chính trong thời kỳ
hậu WTO ở Việt Nam 42
2.3.1. Thành công của việc tự do hóa dịch vụ tài chính 42
2.3.2. Thách thức của việc tự do hóa dịch vụ tài chính 44
Chương 3: Các giải pháp đẩy mạnh tự do hóa dịch vụ tài chính trong thời kỳ hậu WTO
48
3.1. Lộ trình cam kết của Việt Nam về dịch vụ tài chính, các mục tiêu cho tiến trình tự do hóa
các dịch vụ tài chính ở Việt Nam 48
3.1.1. Lộ trình cam kết gia nhập WTO của Việt Nam về dịch vụ tài chính 48
3.1.2. Mục tiêu cho việc tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam 50
3.2. Giải pháp thực hiện tự do hóa dịch vụ tài chính 51
3.2.1. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của các chủ thể cung cấp dịch vụ tài
chính trong nước 51
3.2.2. Nhóm giải pháp xây dựng các chủ thể cung cấp dịch vụ tài chính thành các tập
đoàn tài chính – ngân hàng 58
3.2.3. Nhóm giải pháp hỗ trợ 59
Kết luận 63
Tài liệu tham khảo
Phụ lục

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
ACB: Ngân hàng TMCP Á Châu
AMCs: Các công ty quản lý tài sản
ATM: Máy rút tiền tự động
BIDV: Ngân hàng Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam
DNNN: Doanh nghiệp nhà nước
EXIMBANK: Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam
FDI: Đầu tư trực tiếp nước ngoài
GATs: Hiệp định chung về thương mại và dịch vụ
GDP: Tổng sản phẩm quốc dân
HABUBANK: Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội
IMF: Quỹ tiền tệ quốc tế
MOF: Bộ tài chính
NH: Ngân hàng
NHNN: Ngân hàng nhà nước
NHNNg: Ngân hàng nước ngoài
NHTM: Ngân hàng thương mại
NHTW: Ngân hàng trung ương
OECD: Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế
ROA: Tỷ suất sinh lời trên tài sản
ROE: Tỷ suất sinh lời trên vốn tự có bình quân
SACOMBANK: Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín
TECHCOMBANK: Ngân hàng TMCP Kỹ Thương
UBCKNN: Ủy ban chứng khoán nhà nước
VCB: Ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam
VIB: Ngân hàng TMCP Quốc Tế
VPBANK: Ngân hàng TMCP các doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam
WB: Ngân hàng thế giới
WTO: Tổ chức thương mại thế giới
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Số lượng các ngân hàng giai đoạn 1991 - 2006 34
Bảng 2.2: Số lượng các doanh nghiệp bảo hiểm qua các năm 35
Bảng 2.3: Tình hình triển khai công nghệ của một số ngân hàng 38
Bảng 2.4: Doanh thu phí bảo hiểm tòan thị trường Việt Nam qua các năm 40



DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ
Hình vẽ 1.1: Hình mô tả mối quan hệ giữa lãi suất và tiết kiệm, đầu tư 10
Biểu đồ 2.1: Huy động vốn từ nền kinh tế Việt Nam qua các năm 26
Biểu đồ 2.2: Tỷ trọng huy động vốn của từng nhóm ngân hàng 27
Biểu đồ 2.3: Dư nợ tín dụng của Việt Nam qua các năm 28
Biểu đồ 2.4: Tỷ trọng cho vay của từng nhóm ngân hàng 29
Biểu đồ 2.5: Số lượng sản phẩm bảo hiểm qua các năm 32

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. ACB. Báo cáo thường niên 2005 – 2006 và các thông tin trên trang web
www.acb.com.vn
2. Báo thanh niên online. Các thông tin trên trang web www.thanhnien.com.vn
3. Báo tuổi trẻ online. Các thông tin trên trang web www.tuoitre.com.vn
4. Bộ Tài Chính Việt Nam. Các thông tin trên trang web www.mof.gov.vn
5. Hoàng Xuân (2007), “Thị trường bảo hiểm tăng 10%”, Thời báo kinh tế Việt Nam _
Kinh tế 2006 - 2007 Việt Nam và thế giới, tr. 56-57.
6. Lan Hương (2006), “Thị trường bảo hiểm phát triển theo chiều sâu”, Thời báo kinh tế
Việt Nam _ Kinh tế 2005 - 2006 Việt Nam và thế giới, tr. 48-50.
7. Lan Hương (2007), “TTCK Việt Nam bùng nỗ”, Thời báo kinh tế Việt Nam _ Kinh tế
2006 - 2007 Việt Nam và thế giới, tr. 47-50.
8. Lê Tiến Phúc (2001), “Phát triển thị trường dịch vụ tài chính – kế toán ở Việt Nam”
NXB Tài chính.
9. Lê Văn Hùng (2007), “Thị trường tài chính khởi sắc”, Thời báo kinh tế Việt Nam _
Kinh tế 2006 - 2007 Việt Nam và thế giới, tr. 35-37.
10. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (2007), “Số liệu về tổng dư nợ của các tổ chức tín
dụng”, Bản tin thông tin tín dụng (3), tr. 30.
11. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Báo cáo thuờng niên 2004 – 2006 và các thông tin
trên web www.sbv.gov.vn
12. Ngân hàng thế giới (WB). Các thông tin trên web
www.worldbank.int
13. Nguyễn Đắc Hưng (2005), “Một năm thành công về chính sách tiền tệ”, Thời báo kinh
tế Việt Nam _ Kinh tế 2004 - 2005 Việt Nam và thế giới, tr. 29-33.
14. Nguyễn Đức (2007), “Ngân hàng phát triển trong cạnh tranh”, Thời báo kinh tế Việt
Nam _ Kinh tế 2006 - 2007 Việt Nam và thế giới, tr. 51-55.
15. Nguyễn Đức Hoàn (2005), “Diễn biến tiền tệ - ngoại hối năm 2004”, Thời báo kinh tế
Việt Nam _ Kinh tế 2004 - 2005 Việt Nam và thế giới, tr. 34-38.
16. Nguyễn Xuân Thành (2005), “Áp chế tài chính và tự do hóa tài chính” thuộc chương
trình giải dạy kinh tế Fulbright.
17. PGS. TS. Thái Bá Cần (2004), “Phát triển thị trường dịch vụ tài chính Việt Nam trong
tiến trình hội nhập”, NXB Tài Chính.
18. Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam chi nhánh TP. Hồ Chí Minh (8/2002),
“Dịch vụ tài chính với sự phát triển của các doanh nghiệp Việt Nam” (kỷ yếu hội thảo
khoa học).
19. Sacombank. Các thông tin trên trang web www.sacombank.com.vn
20. Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Các tài liệu liên quan đến dịch vụ tài chính trên
web www.wto.org
21. Tú Uyên (2006), “Tăng tốc thị trường chứng khoán”, Thời báo kinh tế Việt Nam _ Kinh
tế 2005 - 2006 Việt Nam và thế giới, tr. 44-45.
22. VPBank. Các thông tin trên trang web www.vpb.com.vn:
23. Wendy Dobson, Pierre Jacquet (2001), “Tự do hóa dịch vụ tài chính trong khuôn khổ
WTO: kinh nghiệm các nước”, NXB Tài Chính.
1
LỜI MỞ ĐẦU
I. Tính cấp thiết của đề tài
Hội nhập quốc tế nhằm tranh thủ nguồn lực từ bên ngoài để phục vụ cho các chiến lược phát
triển kinh tế là một xu hướng tất yếu đối với các nước đang phát triển nói chung và đối với
Việt Nam nói riêng. Đi cùng với xu hướng này, trong những năm qua, Việt Nam đã gia nhập
hiệp hội ASEAN, ký hiệp định song phương Việt Nam – Hoa Kỳ và gần đây nhất là gia nhập
WTO vào ngày 11/01/2007. Đồng thời, trong những năm gần đây, hoạt động dịch vụ tài chính
là hoạt động có tính năng động nhất, phát triển nhanh nhất, không những tăng trưởng về mặt
quy mô, mạng lưới giao dịch mà còn tăng cả về năng lực tài chính, năng lực điều hành, số
lượng, chất lượng sản phẩm ngày càng đa dạng. Do sự phát triển vượt bậc này đã góp phần
tích cực trong việc huy động vốn để đầu tư, cho vay, đáp ứng nhu cầu đầu tư của xã hội. Tuy
nhiên, trong quá trình thực hiện, hoạt động dịch vụ tài chính vẫn còn tồn tại nhiều mặt hạn chế
như chưa tạo dựng được thương hiệu riêng, tính tiện ích chưa cao, việc tiếp cận dịch vụ còn
hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu của xã hội, của quá trình hội nhập quốc tế. Trong điều kiện
Việt Nam gia nhập WTO, hoạt động về dịch vụ tài chính được dự báo là có sự cạnh tranh khốc
liệt nhất, do trước khi gia nhập WTO chúng ta có sự bảo hộ của nhà nước, còn sau khi gia
nhập WTO thì “sân chơi” đã bình đẳng, các bảo hộ của nhà nước đang dần dần bị xóa bỏ. Vậy
các chủ thể cung cấp dịch vụ tài chính cần phải làm gì để không phải “thua ngay” trên “sân
nhà” khi các chủ thể nước ngoài được kinh doanh như các chủ thể trong nước? Các chủ thể
cung cấp dịch vụ tài chính cần phải làm thế nào để đáp ứng như cầu tăng trưởng nền kinh tế
của Việt Nam, vừa phải đáp ứng những yêu cầu về mặt an toàn cũng như mang lại hiệu quả
cho chính chủ thể cung cấp dịch vụ, đồng thời phải đáp ứng các chuẩn mực quốc tế? Đó là
những vấn đề cần phải giải đáp.
Với những nhận thức trên, góp phần nâng cao vị thế của hoạt động dịch vụ tài chính Việt Nam
đủ sức có thể cạnh tranh với các chủ thể nước ngoài, tác giả chọn đề tài: “Tự do hóa dịch vụ
tài chính ở Việt Nam thời kỳ hậu WTO” làm luận văn tốt nghiệp cao học.

2
II. Mục đích nghiên cứu:
- Dịch vụ tài chính bao gồm những dịch vụ nào? Tự do hóa dịch vụ tài chính là
như thế nào? Kinh nghiệm của các nước về tự do hóa dịch vụ tài chính và bài
học cho Việt Nam?
- Thực trạng tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
như thế nào? Những cơ hội và thách thức khi tiến hành tự do hóa dịch vụ tài
chính trong giai đoạn hậu WTO là gì?
- Từ những lý luận cơ bản, những kinh nghiệm các nước và thực trạng hiện nay
của Việt Nam, cần phải có các giải pháp nào nhằm thực hiện thành công tự do
hóa các dịch vụ tài chính ở Việt Nam?
III. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu chủ yếu là tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt Nam thời kỳ hậu WTO.
Về phạm vi nghiên cứu: chủ yếu nghiên cứu những quy định, những rào cản pháp lý, hoạt
động của các dịch vụ tài chính, đặc biệt trong hoạt động dịch vụ ngân hàng, dịch vụ bảo hiểm
và dịch vụ chứng khoán ở Việt Nam từ năm 1990 trở lại đây.
IV. Các kết quả đạt được
Trong chương 1, tác giả đã hệ thống được lý luận cơ bản về tự do hóa dịch vụ tài chính và
kinh nghiệm thực hiện tự do hóa dịch vụ tài chính ở một số nước.
Trong chương 2, đánh giá thực trạng của Việt Nam về vấn đề tự do hóa dịch vụ tài chính,
đồng thời rút ra những thành công và thách thức.
Trong chương 3, đưa ra các biện pháp thúc đẩy tiến trình tự do hóa dịch vụ tài chính ở Việt
Nam trong thời kỳ hậu WTO.
V. Phương pháp nghiên cứu
Trong đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu như phương pháp thống kê, phương
pháp thu thập, tổng hợp dữ liệu, phương pháp phân tích, phương pháp so sánh, phương pháp
truy cập từ mạng và các văn bản, chủ trương của Đảng và Nhà nước,… để từ đó đưa ra các kết
luận cũng như các giải pháp cho đề tài.

Xem chi tiết: TỰ DO HÓA DỊCH VỤ TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM THỜI KỲ HẬU WTO